Ông ngoại tôi mất tích từ hơn hai mươi năm trước. Hôm ấy ông đi làm xa, rồi không còn tin tức. Cả nhà tìm kiếm rất lâu. Công an cũng vào cuộc nhưng không có kết quả. Dần dần mọi người chấp nhận rằng ông đã gặp nạn và không còn nữa. Nhà tôi lập bàn thờ cho ông. Năm nào đến ngày ông mất tích, cả nhà cũng làm giỗ như người đã khuất.

Năm nay, đúng sáng ngày giỗ, có người đưa thư đến tận nhà. Phong bì cũ, chữ viết run. Người gửi ghi tên ông ngoại tôi. Cả nhà sững người. Mẹ tôi không dám mở. Tôi phải xé phong bì. Bên trong là một lá thư ngắn và vài tấm ảnh cũ.

Ông viết rằng năm xưa ông bị tai nạn nặng, mất trí nhớ lâu dài, được người dân nơi xa cứu và chăm sóc. Nhiều năm ông không nhớ mình là ai. Gần đây trí nhớ dần trở lại, ông mới nhớ được đường về. Ông biết mình đã già, sức yếu, có lẽ không về kịp. Ông gửi thư trước để gia đình biết ông vẫn còn sống những năm qua, và ông xin lỗi vì đã để cả nhà tưởng ông mất.

Lá thư khiến cả gian nhà im bặt. Có người khóc. Có người ngồi xuống vì đứng không vững. Bàn thờ ông vẫn còn đó, mâm cỗ giỗ vẫn đang dọn. Vậy mà lời nhắn từ chính ông lại vừa đặt lên bàn. Cảm giác vừa mừng vừa đau. Mừng vì ông không mất từ lâu như mọi người nghĩ. Đau vì ông đã sống một mình trong quên lãng quá nhiều năm, và giờ mới kịp gửi về một lá thư.

Chúng tôi lập tức lần theo địa chỉ trên phong bì. Khi tìm đến nơi, ông ngoại đã rất yếu. Ông nhận ra mẹ tôi trong nước mắt. Không có cuộc đoàn tụ ồn ào. Chỉ có người già nắm tay con gái và nói đi nói lại: “Ông nhớ nhà.”

Ngày giỗ năm ấy trở thành ngày ông thật sự trở về. Không còn là giỗ người đã mất. Mà là ngày cả nhà biết rằng ông vẫn còn đó, dù đã muộn, dù chỉ còn đủ sức để gửi một lá thư và nhìn lại người thân lần cuối. Tôi đứng ngoài cửa phòng, nhìn ông và mẹ tôi, hiểu rằng đôi khi người ta tưởng đã mất đi mãi mãi, hóa ra chỉ là chưa kịp tìm thấy nhau đúng lúc.