Sau đám tang của mẹ, tôi tìm thấy một chiếc phong bì của mẹ được giấu dưới đáy tủ. Bên trong không có tiền hay thư từ, chỉ có một tấm ảnh cũ của một đứa trẻ và một địa chỉ nhà viết bằng nét chữ của mẹ. Điều khiến tôi lạnh người là phía sau tấm ảnh có đúng một dòng: “Con nhất định phải đến đây trước khi quá muộn.”

Tôi nhìn bức ảnh rất lâu. Đứa trẻ khoảng bốn, năm tuổi, đứng trước một căn nhà mà tôi chưa từng thấy. Tôi gọi cho người thân hỏi nhưng không ai biết mẹ đang giấu chuyện gì. Suốt đêm đó, tôi cứ nghĩ đến dòng chữ phía sau ảnh. Tại sao mẹ lại để lại thứ này? Và đứa trẻ ấy là ai?

Sáng hôm sau, tôi tìm đến địa chỉ. Đó là một căn nhà nhỏ nằm trong con hẻm cũ. Một người phụ nữ khoảng ngoài năm mươi ra mở cửa. Vừa nhìn thấy tấm ảnh, bà lập tức sững lại rồi hỏi: “Cháu là con của bà ấy sao?”

Tôi gật đầu. Người phụ nữ im lặng một lúc rồi mời tôi vào nhà. Bà lấy ra một chiếc hộp cũ, bên trong có rất nhiều giấy tờ. Tôi càng đọc càng hoang mang khi thấy tên mẹ mình xuất hiện trong đó.

Bà kể hơn hai mươi năm trước, mẹ tôi từng đến đây chăm sóc một người phụ nữ đang bệnh nặng. Người phụ nữ ấy có một đứa con nhỏ nhưng không đủ khả năng nuôi dưỡng. Trước khi qua đời, cô ấy đã nhờ mẹ tôi chăm sóc đứa bé.

Tôi nhìn lại tấm ảnh và hỏi: “Vậy đứa trẻ này đang ở đâu?”

Người phụ nữ trước mặt chỉ vào bức ảnh rồi nói: “Chính là mẹ của cháu.”

Tôi chết lặng.

Hóa ra người phụ nữ trong căn nhà ấy không phải người xa lạ. Bà chính là người từng nuôi mẹ tôi trong những năm tháng khó khăn nhất. Mẹ tôi lớn lên ở đây, nhưng sau khi lập gia đình, bà chưa bao giờ kể với tôi về quá khứ của mình.

Điều khiến tôi bật khóc là trong chiếc hộp còn có một lá thư mẹ viết trước khi mất: “Mẹ không giấu con vì xấu hổ. Mẹ chỉ muốn con nhớ rằng mình đã từng được rất nhiều người yêu thương.”

Tôi ôm tấm ảnh vào lòng, nước mắt cứ thế rơi. Cả đời tôi tưởng mình hiểu mẹ, nhưng đến khi bà không còn nữa, tôi mới biết phong bì của mẹ lại chứa câu chuyện về những năm tháng bà chưa từng kể.

Tôi mang tấm ảnh đứa trẻ về nhà và đặt cạnh di ảnh của mẹ. Lần đầu tiên, tôi không còn muốn hỏi tại sao mẹ đã giấu quá khứ. Tôi chỉ ước mình biết sớm hơn để có thể nói với mẹ một câu: “Con hiểu rồi.”